25 augustus 2010

Anachronismen II

Anachronisme (o.), anakronisme [anachronismos], 1 vergissing m.betr.t. de tijdrekening: een historische roman, een schilderij met anachronismen, met voorstellingen die niet in het betrokken tijdvak thuishoren; 2 (fig.) persoon of zaak die misplaatst is in de tijd waarin hij (het) gesteld is of zich voordoet, die tot een ander (vroeger) tijdperk behoort.

In Anachronismen no. I had ik het over de stijgbeugel. Een ander veel voorkomend anachronisme in films is de munitie patroon. Dit euvel komt voor in praktisch iedere western die ik heb gezien. Het duidelijkste voorbeeld zijn westerns die zich afspelen tijdens of in de nasleep van de Amerikaanse burgeroorlog (1861-1865).

We zien de held in een vuurgevecht met zijn tegenstander. Hij schiet zijn revolver leeg en moet herladen (in sommige films laat men deze handeling volledig achterwege en schiet de revolverheld er op magische wijze onbeperkt op los). In de meeste films ziet u hem dan zogenaamde patroon (cartridge) munitie laden: kogels in een koperen huls met kruit die je van achteren in de revolvertrommel stopt.

Maar deze vorm van munitie is pas enige jaren na de burgeroorlog gangbaar geworden voor revolvers. Ten tijde van de Amerikaanse burgeroorlog waren revolvers nog zogenaamde zwartkruit, cap & ball of percussie wapens. Dat betekent dat je om de revolver te herladen eerst kruit uit een kruithoorn in de zes kamers van de trommel moet gieten. Vervolgens stop je er een kogel in en stamp je een en ander goed aan. Dan plaats je op de achterkant van de trommel slaghoedjes (een soort klappertjes), waarna je weer zes keer kunt schieten.

Als je de revolver geladen in je holster of tussen je riem stopt, is het aan te raden de eerste kamer ongeladen te laten. Slaghoedjes kunnen ongewild klappen en wie weet welk lichaamsdeel je dan beschadigd...

Aangezien herladen op historisch correcte wijze dus nogal wat tijd kost, kiezen regisseurs ervoor een loopje met de tijd te nemen.